CHP Manisa Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Bekir Başevirgen, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bütçesinin ele alındığı Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı konuşmada, üreticilerin yaşadığı sorunlara ve tarıma ayrılan kaynakların yetersizliğine dikkat çekti.
Başevirgen, bütçede yer alan rakamların gerçek durumu yansıtmadığını belirterek, “Borç olarak verilecek krediyi, KİT’lere aktarılacak kaynakları ve ihracat için şirketlere sağlanan destekleri ekleyip tarıma ayrılan kaynak diye sunuyorlar. İktidar tarımsal desteklere 770 milyar değil, 168 milyar lira veriyor. Üreticiye ‘destek’ değil borç veriliyor. AKP iktidarı çiftçiyi, besiciyi, üreticiyi bitirdi. Çiftçi artık AKP’den ümidini kesti” ifadelerini kullandı.
“Çiftçinin, üreticinin sesi bu bütçede yok”
Tarım bütçesinin kâğıt üzerinde büyük görünse de üreticiye yansımadığını dile getiren Başevirgen, şunları kaydetti:
“Bu bütçe 541 milyar lira büyüklüğünde. Tarıma, hayvancılığa ve kırsal kalkınmaya ayrıldığı söylenen kaynak ise 888 milyar lira civarında. Ancak rakamların arkasındaki gerçek bambaşka. Çiftçinin, üreticinin, köylünün sesi bu bütçede yok. 5 yıldır tarım desteklerine ayrılan pay GSYH’nin binde 2’si. Kanunen çiftçinin alması gereken pay verilmiyor.”
2006’da çıkarılan Tarım Kanunu’nun, tarım desteklerinin milli gelirin yüzde 1’inin altına düşemeyeceğini açıkça belirttiğini hatırlatan Başevirgen, “2026’da milli gelirin 77 trilyon lira olacağı söyleniyor. Bu durumda tarım desteklerinin 770 milyar lira olması gerekir. Meclise sunulan bütçede bu rakam sadece 168 milyar lira” diye konuştu.
“Üreticiye destek değil borç veriliyor”
Tarımsal desteklerin adil dağıtılmadığını söyleyen Başevirgen, desteklerin küçük üreticiye değil büyük işletmelere yöneldiğini belirtti.
“Küçük üretici ekipmanını, traktörünü, tarlasını satıyor. Mazot desteği, elektrik indirimi, tarım sigortası gibi doğrudan ve erişilebilir mekanizmalar yok. Üreticiye destek değil borç veriliyor” dedi.
“Çiftçi borç batağında, borç 1,2 trilyona dayandı”
Başevirgen, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın göreve geldiğinden bu yana verilen sözlerin tutulmadığını ifade ederek, “Çiftçi borç batağına düştü, borcu 1,2 trilyona dayandı. Kırmızı ette ithalat rekorları kırılıyor. Gıdada ithalata mahkûm olduk” değerlendirmesinde bulundu.
Nisan ayında yaşanan ve 65 ili etkileyen zirai donun büyük kayıplara yol açtığını belirten Başevirgen, özellikle Manisa’da 37 bin üreticinin ciddi zarar gördüğünü, açıklanan destek ödemelerinin ise hâlâ tamamının yapılmadığını söyledi.
“Çiftçi üretimden uzaklaşıyor”
Çiftçilerin yaş ortalamasının yükseldiğini, genç üreticilerin ise üretimden koptuğunu vurgulayan Başevirgen, sahada karşılaştığı örnekleri paylaşarak şunları kaydetti:
“Bir besici, sütün referans fiyatının maliyetin altında kaldığını, sütü para yerine yem karşılığı verdiklerini söylüyor. ‘Kahvede otursak en azından zarar etmeyiz’ diyor. Köylü üretici tükenmiş durumda.”
“Bu bütçe çiftçiye umut vermiyor”
Konuşmasının sonunda hükümeti eleştiren Başevirgen, “Bu bütçe çiftçiye mazot vermez, umut vermez, bereket vermez. Çiftçinin faiz yükünü artırıyor, üretimden uzaklaştırıyor. CHP iktidarında çiftçilerimiz de besicilerimiz de rahat nefes alacak” ifadelerini kullandı.
