Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin seçimli Genel Kurul Toplantısı’nda Emre Uygun, 55 oy alarak yeniden başkanlığa seçildi.
Genel kurulda konuşan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, sektörün küresel ve ulusal sınamalardan geçtiğini belirtti. Türk zeytincilik sektörünün 2023/24 sezonunda 763 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini ifade eden Uygun, “2024/25 sezonunda ihracatımız yüzde 27 geriledi ve sezonu 559 milyon dolar döviz geliriyle tamamladık” dedi.
İhracat rakamlarının iki farklı tablo ortaya koyduğunu belirten Uygun, sofralık zeytin ihracatının güçlü bir performans sergilediğini kaydetti. Uygun, “Toplamda 255 milyon dolarlık ihracat geliriyle hedefini aşan sektörümüz, Türk zeytinini dünyanın dört bir yanındaki sofralara taşımayı başardı. Siyah zeytin ihracatımız yüzde 19 artışla 194 milyon dolara, yeşil zeytin ihracatımız ise yüzde 29 artışla 61 milyon dolara ulaştı. Tam 117 ülkeye gerçekleştirilen bu ihracat, küresel pazardaki sağlam konumumuzu bir kez daha teyit etti. Buna karşılık, zeytinyağı ihracatımız döviz bazında yüzde 50 oranında bir düşüşle 252 milyon dolara geriledi. Bu sonuçla zeytinyağı ihracatımız, 4 sezon aradan sonra sofralık zeytin ihracatının gerisinde kaldı. Miktar bazında ise 70 bin ton seviyelerinden 50 bin ton seviyelerine inildi.” ifadelerini kullandı.
Zeytinyağı ihracatındaki gerilemenin yalnızca küresel fiyat düşüşleriyle açıklanamayacağını vurgulayan Uygun, “2021 yılından bu yana dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına yönelik uygulanan kısıtlama, fon ve yasaklar, sektörümüzün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü derinden etkiledi. Bu uygulamalar, ülkemizin güvenilir tedarikçi imajını zedeledi ve pazar paylarımızın rakip ülkelere geçmesine zemin hazırladı.” dedi.
2025/26 sezonunda da ihracat kaybının sürdüğünü belirten Uygun, “31 Mart 2026 itibarıyla sektörümüzün genel toplam ihracatı, bir önceki sezonun aynı dönemine kıyasla tutar bazında yüzde 38 azalarak 312 milyon dolardan 192 milyon dolar seviyesine geriledi. Bu dönemde zeytinyağı ihracatımız miktar bazında yüzde 73 azalarak 7 bin ton seviyelerine indi ve 44 milyon dolarlık döviz getirisi sağladı. Sofralık zeytin ihracatımız ise 135 milyon dolar seviyesinde tutunmayı başardı.” diye konuştu.
Dış pazarlardaki çalışmalara hız verdiklerini belirten Uygun, ABD, Kanada, Japonya ve Avustralya gibi hedef pazarlarda sektörel ticaret heyetleri düzenlediklerini ve uluslararası fuarlarda sektörü temsil ettiklerini ifade etti. Uygun, ABD Summer Fancy Food ve Expo West, Japonya Foodex ve Çin Uluslararası İthalat Fuarı gibi organizasyonlara katılım sağladıklarını belirterek, Turkish Taste Turquality projesi kapsamında ABD pazarındaki çalışmaların sürdüğünü, Japonya pazarının da projeye dahil edilmesi için girişimlerin başlatıldığını kaydetti.
Zeytin ve zeytinyağı sektörünün rekabet gücünü artırmak amacıyla OLIVEtoLIVE UR-GE Projesi’ni hayata geçirdiklerini belirten Uygun, projeye 60 firmanın başvurduğunu ve bunun EİB bünyesinde ulaşılan en yüksek başvuru sayısı olduğunu söyledi. Uygun, projenin ambalajlı ve katma değeri yüksek ürün ihracatının artırılması ve firmaların uluslararası pazarlarda daha rekabetçi hale gelmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Genel kurulda Dahilde İşleme Rejimi’nin sürekli açık olması gerektiğine ilişkin değerlendirmelerin öne çıktığını belirten Uygun, ihracat yasaklarının sektörde belirsizlik yarattığını söyledi. Uygun, “Ana mücadelelerimizden biri ihracatçının sürdürülebilir hammadde tedariğini sağlamaktır. Dahilde İşleme Rejimi bu enstrümanlardan biridir. Açık olursa sektörün fayda göreceğine inanıyorum. İhtiyaç varsa kullanılır, ihtiyaç yoksa kullanılmaz.” dedi.
Pestisit riskine de dikkat çeken Uygun, ihracat yapan firmaların özellikle Uzakdoğu ve Amerika pazarlarında risklerle karşı karşıya olduğunu belirtti. Yapılan analizlerde numunelerin yüzde 50’sinden fazlasında pestisit tespit edildiğini ifade eden Uygun, üretim sahasından başlayarak önlemler alınması gerektiğini vurguladı.
Genel kurul sonrası yapılan seçimde Emre Uygun’un başkan adayı olduğu liste 55 oyla göreve getirildi. Yönetim Kurulu’nda Davut Er, M. Kadri Gündeş, Güngör Şarman, Aykut Eker, Şafi Tunç, İsmail Selçuk, Rahmi Balsarı, Halil Can, Ayhan Bakan ve Vural Gözgeç yer aldı.
Denetim Kurulu ise Ekin Fırıncıoğulları, Aydın Şensal ve Orhan Önal’dan oluştu.
