Ekonomi Yönetimi Sanayiye Daha Fazla Odaklanmalı

Türkiye genelinde 61 ihracatçı birliği ve 150 bin ihracatçının çatı kuruluşu olan Türkiye İhracatçılar Meclisi Bölgesel İhracat Buluşmaları kapsamında Ege İhracatçı Birlikleri üyeleriyle buluştu.

2025 yılının ilk Bölgesel İhracat Buluşması’nı Birliklerimiz ev sahipliğinde gerçekleştiren Türkiye İhracatçılar Meclisi, sonrasında İzmir’in ihracatta gururu firmaları ziyaret etti.

TİM Yönetim Kurulu’nun Pınar Et ile başlayan ziyaret programı, Aliağa’da Socar Türkiye Tesisleri ve İzmir Demir Çelik A.Ş. ziyaretiyle tamamlandı.

TİM Başkanı Mustafa Gültepe ve TİM Yönetim Kurulu üyelerinin katıldığı ziyaretlere; Birliklerimizi temsilen Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Başkanı Yalçın Ertan, Ege Tütün İhracatçıları Birliği Başkanı Ömer Celal Umur, Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi ve TİM Yönetim Kurulu Üyesi Birol Celep eşlik etti.

Ayrıca Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İGE A.Ş. tarafından “İhracatçılar İçin Finansman Desteği” konularında da bilgi paylaşımları yapıldı.

2025’te enflasyonla kurun paralel hareket etmesi gerekiyor

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, “2025’e 280 milyar dolarlık ihracat hedefiyle başladık. Yani bu yıl ihracatımızı yaklaşık yüzde 7 artırmayı hedefliyoruz. Biraz önce bahsettim. 2024’te özellikle bazı sektörlerde rekabetçiliğimiz zarar gördü. Bu yıl aynı şekilde devam etmemeli. Hiç değilse bu yıl enflasyonla kurun paralel hareket etmesi gerekiyor. Enflasyonla mücadele tamam. Ama sanayiyi de unutmamalıyız. Üretimi ve ihracatı destekleyecek politikaların hızla devreye alınması gerekiyor. Aksi takdirde üretim ve ihracatımız sürdürülebilir olma özelliğini kaybeder. Bu da ekonominin lokomotifi olan ihracatın yavaşlaması anlamına gelir. Elbette böyle bir ihtimali düşünmek bile istemiyoruz.   Dolayısıyla 2025’te enflasyonla kurun paralel hareket etmesi gerekiyor. Bu bizim yüksek kur istediğimiz anlamına gelmiyor. Aksine hiçbir zaman böyle bir talebimiz olmadı.” diye konuştu.   

İhracatçı bu şartlarda nasıl rekabet etsin?

Başkan Gültepe, “Biz, “Enflasyonla kur paralel hareket etmeli” diyoruz. Hatta yıllık enflasyonun beş puan altına bile razıyız.  Oysa 2024’te 25 puan fark var. İhracatçı bu şartlarda nasıl rekabet etsin? 2024’ü bir şekilde tamamladık. Ama aynı anlayış devam ederse bu sene çok zorlanırız. Dolayısıyla zaman kaybetmeden rekabetçiliğimizi güçlendirecek politikalara ihtiyaç var. Özellikle Türk ihracatçısının elini rahatlatacak STA’lara daha fazla ağırlık vermeliyiz. Bu konudaki beklentilerimizi 3 Ocak’ta yıllık dış ticaret rakamlarını açıkladığımız toplantıda Cumhurbaşkanımıza arz ettim. İhracatçı için uygun koşullarda finansmanın önemini biliyoruz. Bu konu her zaman önceliklerimizden biri oldu. İki yıl önce Türk Ticaret Bankası’nı ihracat ailemize kazandırmıştık. Henüz resmi tanıtımını yapmasak da bankamız faaliyetlerine başladı. Bu yıl ihracatçılarımıza toplamda 150 milyar lira kredi limiti tahsis etmeyi; 60 milyar liralık da kredi kullandırmayı planlıyor. Önümüzdeki dönemde bu hacim giderek büyüyecek.” dedi.

Mustafa Gültepe, “Yüzde 82’si ihracatçılara ait olan İGE A.Ş. aracılığıyla 2024’te firmalarımıza 83,1 milyar liralık kefalet desteği sunduk. Bu yıl bu desteği 160 milyar liraya çıkarmayı planlıyoruz. Yine bizim yoğun taleplerimiz sonucu Türk Eximbank da ihracatçıya desteklerini artırdı. 2024’te 48,7 milyar dolarlık ihracat desteği sağlayan Türk Eximbank’ta bu hacmin 2025’te 50 milyar dolara çıkmasını bekliyoruz. İhracatta büyük hedefler için kadın girişimcilerimizi de daha fazla oyuna katmak durumundayız. Bu anlayışla TİM WINGS Projesini geliştirdik. Proje kapsamında 14 milyar liralık finansal desteği kadın girişimcilerimizin kullanımına sunduk. Finansmanla ilgili çalışmaların yanı sıra 2024 diğer alanlarda da dolu dolu geçirdiğimiz bir yıl oldu. Tüm sektörlerimizle istişare toplantıları gerçekleştirdik, sonuçları raporlaştırarak ilgili bakanlıklarımıza sunduk. Makro sorunlarımızla ilgili bir dosyayı Sayın Cumhurbaşkanımıza bizzat arz ettim.” diye konuştu.

İhracatımızın düşmesiyle kapasite kullanım oranımız %84’lerden yüzde %77 seviyelerine gerilemiş durumda

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, “Geride bıraktığımız 2024, finansmana erişim zorlukları, üretimdeki daralma ve rekabet gücünün kaybı gibi sorunlarla bütün sektörlerimize ağır bir yük getirdi. Bu durumun en belirgin sonucu ise konkordato başvurularında yaşanan tarihi artış oldu. Üretim düşüşü şirket kapanmaları, konkordatoları artırdı. İhracatımızın düşmesiyle kapasite kullanım oranımız %84’lerden yüzde %77 seviyelerine gerilemiş durumda. Hazırgiyim ve tekstil ülkemizin istihdam deposu olarak bilinir; Hazırgiyim sektörü tekstil ile beraber bundan yaklaşık 2 yıl öncesinde 1,2 milyon kişiye istihdam sağlıyordu. Bizim tahminimize göre kayıp 300 binden fazla.” dedi.

Rakiplerimize göre %40-50 daha pahalıyız

Başkan Eskinazi, “Aynı dönemde sanayi istihdamındaki toplam kayıp 500 bin kişi. Yani, sanayide istihdam edilip ayrılan ya da işsiz kalan her 2 çalışandan 1’i tekstil ve konfeksiyon sektöründen ayrılmış.  Bildiğiniz üzere asgari ücret 22.104 TL olarak açıklandı. Bölgesel asgari ücreti tartışmamız gerektiğini düşünüyorum. Rakip ülkelerle kıyaslandığında son dönemde artan maliyetlerimiz nedeniyle rakiplerimize göre %40-50 daha pahalıyız. Yeniden değerlendirme oranını devlet kendi alacakları için yüzde 44 belirledi, biz de buna paralel bir döviz artışı talep ediyoruz. Son dönemde uygulanmakta olan ekonomik programın temel bir eksikliği olarak, reel sektör ve sanayiye yeterli desteğin verilmediği, ekonomi yönetiminin büyük oranda finansal bir perspektifle yürütüldüğü görülmektedir. Bu durum, reel sektörün çok ciddi bir çıkmaza girmesine neden olmaktadır.” diye konuştu.

İhracatçıların çok daha etkin bir destek mekanizmasına ihtiyacı var

Jak Eskinazi, “Her ne kadar ihracat istatistiklerinde bir artış görülse de, bu artışın sebeplerini derinlemesine değerlendirdiğimizde şunlar ortaya çıkıyor: Kazanılan pazarları kaybetme korkusu, Sermayesini yitiren sanayi sektörlerinin daha ucuz kredi olan ihracat kredileri için ihracat taahhüdünü kapatma ihtiyacı, İşyerini kapatmak isteyen imalatçıların kıdem tazminatını ödeyecek sermayeleri olmamasıdır. Bu yapısal sorunlar, ihracatçıların çok daha etkin bir destek mekanizmasına ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Yürütülmekte olan ekonomik program; ekonomi yönetiminden uzak, sadece finansa yönelik yönetilmektedir. Bu sebeple; reel sektör ve sanayi zaman geçtikçe bir çıkmaza girmektedir. İhracatçılara acilen Merkez Bankasının döviz bozdurma mecburiyeti ve döviz alma zorunluluklarının kaldırılarak daha rahat hareket etmesinin sağlanması gerekiyor. Döviz dönüşüm desteğinde ihracatçıların karşılaştığı zorlukların kaldırılması gerekiyor.” dedi.