Türk somonu, Türk su ürünleri ihracatındaki payını 2019’daki yüzde 2,8’den 2026’da yüzde 24’e çıkardı. Dünya somon ihracatında 2025 sonu itibarıyla yüzde 1,7 payla 11’inci sırada bulunan sektör, Norveç’inkine benzer bir tanıtım modeliyle ilk üçe girmeyi hedefliyor.Türk su ürünleri sektörü, son yıllarda Türk somonu ihracatında kaydettiği büyümeyle dünya sıralamasında 11’inci basamağa yükseldi. Dört yıllık dönemde Çin, Fransa, Almanya, Litvanya, Rusya Federasyonu ve Avustralya’yı geride bırakan sektörün yeni hedefi, dünya somon ihracatında ilk üç ülke arasına girmek.Türk somonunun bugünkü durumu ve gelecekteki hedefleri, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı’nda ele alındı. Çalıştayda, Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin tanıtım ve pazarlama çalışmalarına yön veren modeli de gündeme geldi. Türk somonu ihracatçıları, Norveç’in uyguladığı modele benzer bir çalışma yürütmeyi amaçlıyor.Türk somonunun Türk su ürünleri ihracatındaki payı 2019’da yüzde 2,8 düzeyindeyken, 2026’da yüzde 24’e ulaştı.
Kızıltan: Dünya ihracatındaki payımız yüzde 1,7’ye çıktı
Çalıştayda konuşan Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun 40 ülkeye ihraç edildiğini söyledi. Kızıltan, 2026’nın ocak-eylül döneminde 1 milyar 810 milyon doları bulan su ürünleri ihracatının yüzde 24’ünü Türk somonunun oluşturduğunu ve bu dönemde somon ihracatının 431 milyon dolara ulaştığını belirtti.Dünya genelinde somon ihracatının 39 milyar doları aştığını kaydeden Kızıltan, “Norveç, 12,5 milyar dolarlık ihracatla ilk sırada yer alıyor. Şili 6,4 milyar dolar, İsveç 4,8 milyar dolarla takip ediyor. Türkiye 2025 yılı sonunda dünya somon ihracatından yüzde 1,7’lik payla 11. sırada. 2021 yılı sonrasında yakaladığımız ivmeyle Çin, Fransa, Almanya, Litvanya, Rusya Federasyonu, Avustralya’yı geride bıraktık. 2021 yılında dünya somon ihracatında yüzde 0,8 pay alıyorken 2025 yılı sonunda yüzde 1,7’ye yükseldik” diye konuştu.Norveç somonunun marka elçisi Erling Haaland
Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin küresel tanıtım çalışmalarına değinen Kızıltan, konseyin Norveç deniz ürünlerinin bilinirliğini ve pazar değerini artırmak için farklı kanallardan faaliyet yürüttüğünü söyledi. Norveçli deniz ürünü ihracatçılarının ödediği ihracat vergileriyle finanse edilen konseyin, dünyanın en büyük markasız ortak gıda pazarlama organizasyonlarından biri olduğunu belirtti.Kızıltan, konseyin 2025’te ağırlıklı olarak Norveç somonunun tanıtımı için 43,5 milyon dolarlık bütçe kullandığını, 2026 bütçesinin ise 45 milyon dolara yükseldiğini aktardı. ABD, İtalya, İspanya, Çin, Güney Kore ve Fransa başta olmak üzere birçok ülkede tanıtım çalışmaları yapıldığını ifade eden Kızıltan, Norveçli futbolcu Erling Haaland’ın marka elçisi olduğunu ve reklam ile sosyal medya çalışmalarında tanınmış şefler, beslenme uzmanları ve influencer’larla iş birliği yürütüldüğünü kaydetti.Kızıltan, Türk somonu için benzer bir tanıtım programının uygulanması hâlinde Türkiye’nin dünyanın en fazla somon ihraç eden ilk üç ülkesi arasına girebilecek güce sahip olduğunu söyledi.Kılıçkaya: “Daha büyük bir ihracat potansiyelinin başlangıcı”
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya, Türk somonunun ihracat ivmesi ve uluslararası pazarlardaki konumuyla su ürünleri sektöründe ortaya çıkan yeni fırsatların belirgin örneklerinden biri hâline geldiğini belirtti. Başta Rusya ve Vietnam olmak üzere dış pazarlardaki talebin Türk somonu için gelişim potansiyeline işaret ettiğini ifade eden Kılıçkaya, “Türk somonunun bugün ulaştığı seviyeyi bir sonuçtan ziyade, çok daha büyük bir ihracat potansiyelinin başlangıcı olarak görüyoruz” dedi.Türkyılmaz: “Pazar çeşitliliğini artırmalıyız”
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, Türk somonunu tarım sektöründeki gelişimin dikkat çekici örneklerinden biri olarak nitelendirdi ve ürünün uluslararası pazarlarda önemli bir konum edindiğini söyledi.İhracatın belirli pazarlarda yoğunlaşmasının yeni pazarlara açılmayı gerekli kıldığını kaydeden Türkyılmaz, ürün çeşitliliğinin ve birim ihracat değerinin artırılmasının kalite, güvenilirlik ve markalaşmayla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Çalıştayın başlıkları arasında yer alan standartlaşmanın sürdürülebilir gelişme açısından önemine değinen Türkyılmaz, ürün tanımı ve sınıflandırması, kalite özellikleri, hasat ve işleme uygulamaları, izlenebilirlik ve pazarlama süreçlerinde ortak yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini belirtti.Türkyılmaz, Türk somonunun biyolojik olarak gökkuşağı alabalığı olduğunu, ancak Türkiye’de gelişen üretim modeli ve ticari kimliğiyle uluslararası pazarlarda kendine özgü bir yer edindiğini ifade etti. Bu konumun güçlenmesi için bilimsel doğruluk, mevzuat, ürün kalitesi, tüketici güveni ve ticari beklentilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Geçmiş çalışmaların birikiminden yararlanarak ortak bir yaklaşımla somut sonuçlara ulaşılmasını önemsediklerini dile getirdi.Türk Somonu Çalıştayı’nda Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Türkiye İhracatçılar Meclisi, TİM Tarım Kurulu, Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller Sektör Kurulu ile su ürünleri alanındaki sivil toplum kuruluşları, ihracat hedefleri doğrultusunda bir araya geldi.İhracat 2025’te 520 milyon dolara ulaştı
Türkiye’nin Türk somonu ihracatı 2019’da 29 milyon dolar olarak kaydedildi. İhracat 2020’de 56,8 milyon dolara, 2021’de 131 milyon dolara çıktı. 2022’de 363,1 milyon dolara yükselen ihracat, 2023’te 396 milyon, 2024’te 458,5 milyon dolar oldu. Türk somonu ihracatı 2025’te 520 milyon dolarla en yüksek seviyesine ulaştı. 
