İki sezondur ihracatta gerileme yaşayan Türk zeytinyağı sektörü, doğru rekolte tespiti ve Avrupa Birliği’nden alınacak kota ile ihracattaki tıkanıklığı aşmayı hedefliyor.
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği tarafından düzenlenen “Zeytin ve Zeytinyağı Sektör Buluşması”nda sektör temsilcileri bir araya gelerek sektörün geleceğine ilişkin yol haritasını değerlendirdi. Toplantıda rekoltenin doğru tespit edilmesi ve Avrupa Birliği’nden kota alınması konuları öne çıkarken, zeytin ve zeytinyağı ihracat şampiyonlarına ödülleri verildi.
Ortak Hareket Vurgusu
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, zeytin ağacının tarladan başlayan serüvenini bilimsel temellere oturtarak uluslararası pazarlardaki konumu güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti.
Sektörün gelişimi için bakanlıklar, odalar, borsalar ve ihracatçı birlikleri dahil tüm paydaşların birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
Öngörülebilir İhracat Ortamı Öncelik
Uygun, önümüzdeki dönemde en büyük önceliklerinin öngörülebilir ihracat ortamının tesis edilmesi, fiyat istikrarının sağlanması ve ambalajlı ihracatı destekleyen mekanizmaların güçlendirilmesi olacağını belirtti.
Zeytinyağı sektörünün ithal girdiye bağımlı olmayan yapısıyla net döviz kazandıran stratejik bir sektör olduğunu vurgulayan Uygun, doğru rekolte tespitinin başarılı ihracat stratejisinin ilk adımı olduğunu kaydetti.
Eksik veya hatalı rekolte verilerinin sektör açısından telafisi güç zararlar doğurabileceğini ifade eden Uygun, doğru veriyle politika geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
AB Kotasına Tepki
Türkiye’nin zeytinyağında İspanya’nın ardından dünyanın en büyük ikinci üreticisi konumuna ulaştığını hatırlatan Uygun, Avrupa Birliği pazarında Türkiye’ye uygulanan 100 tonluk kotanın üretim kapasitesiyle bağdaşmadığını söyledi.
Kuzey Afrika’daki rakip ülkelere on binlerce tonluk gümrüksüz giriş hakkı tanındığını belirten Uygun, Türkiye’ye uygulanan sınırlamanın negatif ayrımcılık oluşturduğunu ifade etti.
Avrupa pazarının katma değerli ve ambalajlı ihracat açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Uygun, Gümrük Birliği güncelleme sürecinde zeytinyağının hak ettiği kotaya kavuşmasının önemine değindi.
Gıda Milliyetçiliği Dönemi
İhracat Genel Müdür Yardımcısı Tayfun Kılıç, dünya ekonomisinin hassas bir dönemden geçtiğini belirterek ticaret savaşları ve korumacılık eğilimlerinin arttığını ifade etti.
Pandemi ve savaşlarla birlikte öngörülebilir dış ticaret politikalarının zayıfladığını belirten Kılıç, gıdanın artık ulusal güvenliğin stratejik unsurlarından biri haline geldiğini söyledi.
Kılıç, birçok ülkenin gıda ihracatına kısıtlama getirdiğini ve gıda milliyetçiliği kavramının öne çıktığını belirtti.
Tarım İhracatı 32,6 Milyar Dolar
Türk tarım sektörünün 75 milyar dolarlık tarımsal hasılaya sahip olduğunu ifade eden Kılıç, 2025 yılında tarım ürünleri ihracatının 32,6 milyar dolara ulaştığını belirtti.
Zeytinyağı ihracatında ambalajlı ürünlerin payının 2025 yılında yüzde 70 seviyesine ulaştığını kaydeden Kılıç, ambalajlı ihracatın sektör açısından olumlu gelişme olduğunu ifade etti.
İhracata 45 Milyar TL Destek
İhracat destekleri kapsamında 2025 yılında ihracatçılara 33 milyar TL kaynak sağlandığını belirten Kılıç, 2026 yılında bu desteğin 45 milyar TL’ye çıkarıldığını ifade etti.
Tarım sektöründe 20 aktif URGE projesi bulunduğunu belirten Kılıç, bu projelerde 478 firmanın yer aldığını kaydetti.
Sektör Buluşmasında Paneller Düzenlendi
Toplantının ilk oturumunda “Sürdürülebilir Zeytin Tarımı için Bilimsel Rekolte Tespit Yöntemleri” konusu ele alındı. Oturumu Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım moderatörlüğünde gerçekleştirildi.
Panelde İspanya Tarım Bakanlığı Zeytinyağı ve Endüstriyel Bitkiler Dairesi’nden Fernando Mosquera Escribano, Endülüs Bölgesel Hükümeti Tarım Departmanı Araştırma ve İstatistik Başkanı Juan Bascón Fernández, Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nden Dr. Murat Özaltaş ve Doktar Kurucu Ortağı Tanzer Bilgen konuşmacı olarak yer aldı.
İkinci oturumda “Türk Zeytinyağının Rekabet Gücü ve Avrupa Birliği Kotaları” konusu ele alındı. Panelde Tarım ve Orman Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Volkan Güngören, Ticaret Bakanlığı Tarım Dairesi Başkanı Halis Kaya, Avrupa Birliği ile Kurumsal İlişkiler ve Tarım Dairesi Başkanı Ahmet Selçuk Nalbant ve Türkiye İhracatçılar Meclisi Brüksel Temsilcisi Mehmet Tan değerlendirmelerde bulundu.
İhracatın Yıldızları Ödüllendirildi
Sektör buluşmasının ardından 2025 yılında sofralık zeytin ve zeytinyağı sektöründe 6 kategoride 32 firmanın ödüllendirildiği “Zeytin ve Zeytinyağı İhracatının Yıldızları Ödül Töreni” gerçekleştirildi.
Zeytin ve Zeytinyağı Sektör Buluşması’na Verde Yağ Altın Sponsor olurken, Uygun Rafine Yağ Sanayi, Yunuslar Tarım Ürünleri, İzmir Ticaret Borsası, Kozoliv Gıda Ürünleri ve Ticaret ve Sanayi Kontuvarı Gümüş Sponsor olarak destek verdi.
Günkar Gıda, Eroğlu Gıda, Yeniçağ Gıda, Eker Gıda, Zer Zeytincilik, Balsarı Yağ ve Aydın Ticaret Borsası ise Bronz Sponsor olarak yer aldı.
