Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Temmuz ayına ilişkin tarımsal girdi fiyatları ile üretici-market fiyat farklarını değerlendirdi. Bayraktar, savaşın sona ermesine rağmen gübre fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiğine dikkat çekti.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerde yaşanan fiyat artışlarını ve üretici ile tüketici arasındaki fiyat farklarını kamuoyuyla paylaştı. Bayraktar, özellikle gübre ve mazot gibi maliyet kalemlerinin üreticiyi zorladığını vurguladı.
Gübre fiyatlarında artış sürüyor
İran-İsrail savaşı sırasında sert şekilde yükselen gübre fiyatlarının, savaş sona ermesine rağmen düşmediğini ifade eden Bayraktar, Temmuz ayında da bu artışın sürdüğünü belirtti.
Ziraat odalarından alınan bilgilere göre:
DAP gübresi %10,4
20.20.0 kompoze gübre %8
Amonyum sülfat gübresi %2
Kalsiyum amonyum nitrat gübresi %1 oranında arttı.
Haziran ayında yaklaşık %40 zamlanan ÜRE gübresinin ise Temmuz’da %1,5 gerilediği belirtildi.
Yıllık bazda gübre fiyatlarındaki artış oranları ise şöyle:
ÜRE gübresi: %90
DAP gübresi: %55
Kompoze gübre: %46
Kalsiyum amonyum nitrat: %40
Amonyum sülfat: %32
Mazot fiyatları da Temmuz ayında aylık %9,3, yıllık ise %23,4 oranında yükseldi. Hayvancılıkta kullanılan besi yemi %34, süt yemi ise %31 oranında arttı.
Bayraktar: “Çiftçinin girdi maliyetlerine erişimi sağlanmalı”
Gübre kullanımının verimlilik açısından büyük önem taşıdığına değinen Bayraktar, “Çiftçilerimizin gübreye erişimi, ülkemizin gıda arzı ve nüfusun beslenmesi açısından stratejik bir konudur. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için gübre başta olmak üzere temel girdilerde erişilebilirlik sağlanmalıdır” dedi.
Karpuzda üretici-market fiyat farkı yüzde 614’e ulaştı
Bayraktar, Temmuz ayında üretici ve market fiyatları arasında en fazla farkın karpuzda görüldüğünü belirtti. Üreticide 1,18 TL olan karpuzun markette 8,42 TL’den satıldığını aktaran Bayraktar, farkın %613,8’e ulaştığını söyledi.
Fiyat farkı en yüksek diğer ürünler:
Patlıcan: %295,8
Salatalık: %275,3
Yeşil soğan: %247,6
Havuç: %242,8
Temmuz ayında fiyatı en çok artan ürün limon oldu
Market fiyatlarında Temmuz ayında:
19 üründe fiyat artışı
17 üründe düşüş
1 üründe ise değişim olmadı.
Markette fiyatı en fazla artan ürün %37,8 ile limon olurken, onu yumurta (%14,3), elma (%12,8), kuru incir (%5) ve mısırözü yağı (%3) izledi. En fazla düşüş ise %42,6 ile kabakta görüldü.
Üreticide limon zamlandı, yeşil soğan ucuzladı
Üretici fiyatlarında en fazla artış limonda (%55,6) yaşandı. Fiyatı artan diğer ürünler arasında yeşil mercimek, sivri biber ve yumurta yer aldı. En çok düşen ürün ise %41,2 ile yeşil soğan oldu. Karpuz, patates, patlıcan ve kabakta da fiyat düşüşleri kaydedildi.
Bayraktar, fiyat değişimlerinin nedenlerini şu şekilde özetledi:
Mercimekte rekolte düşüklüğü fiyatı artırdı.
Sivri biberde artan talep fiyatları yükseltti.
Patlıcan ve kabakta arz fazlası düşüşe neden oldu.
Karpuzda talep yetersiz kaldı, fiyat geriledi.
Limonda fire oranı yükseldi, arz azaldı.
