Türk yaş meyve sebze sektörü, son 22 yılda üretim gücünü ihracata dönüştürerek önemli bir büyüme kaydetti. Sektörün ihracatı 2002 yılında 1 milyon 337 bin ton seviyesindeyken, 2024 yılı sonunda yüzde 175 artışla 3 milyon 669 bin tona yükseldi.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Araştırma ve Geliştirme Birimi tarafından Türkiye İstatistik Kurumu verileri üzerinden yapılan çalışmada, yaş meyve ve sebze üretimi ile ihracatındaki değişim incelendi.
Verilere göre, Türkiye’nin yaş meyve ve sebze üretiminin temelini oluşturan 20 üründe üretim miktarı 2002 yılında 34 milyon 292 bin ton seviyesindeyken, 2024 yılında yüzde 50 artışla 51 milyon 560 bin tona ulaştı. Ancak 2025 yılında yaşanan iklim kaynaklı olumsuzluklar nedeniyle üretim yüzde 14 gerileyerek 44 milyon 350 bin tona düştü.
Yaş meyve ve sebze sektöründe 2002 yılında üretimin yüzde 3,8’i ihraç edilirken, bu oran 2024 yılında yüzde 7,1’e yükseldi.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, son 22 yılda ihracatın üretimden daha hızlı büyüdüğünü belirterek, Türkiye’nin yaş meyve ve sebze üretimindeki gücünü uluslararası pazarlara daha etkin şekilde taşıdığını ifade etti.
Cengiz Balık, 2002-2024 döneminde üretimin yaklaşık yüzde 50 artmasına karşın ihracatın yüzde 175’in üzerinde büyüdüğünü vurgulayarak, yaş meyve ve sebze ihracatının 2025 yılında 3 milyar 704 milyon dolara ulaştığını, 2026 yılı hedefinin ise 4,5 milyar doların üzerine çıkmak olduğunu söyledi.
İhracatta öne çıkan ürünlerden mandalinanın sektörün lokomotifi haline geldiğini belirten Balık, 2002 yılında 247 bin ton olan mandalina ihracatının 2024 yılında 702 bin tona yükseldiğini, 2025 yılında ise 1 milyon ton sınırına yaklaştığını kaydetti. Mandalina ihracatından 913 milyon dolar döviz geliri elde edildiğini aktardı.
Elma ihracatında da dikkat çekici bir artış yaşandığını ifade eden Balık, 2002 yılında 14 bin ton olan elma ihracatının 2024 yılında 315 bin tona yükseldiğini ve miktar bazında yüzde 2 bin 100’lük artış gerçekleştiğini söyledi. Elma ihracatından 190 milyon dolar gelir elde edildiğini belirtti.
İncir, çilek, kivi ve muzun da son yıllarda önemli ihracat kalemleri arasına girdiğini dile getiren Balık, limon, domates, kiraz, şeftali ve nektarinde de ihracat başarısının sürdüğünü ifade etti.
İklim değişikliğinin üretim üzerindeki etkilerine de değinen Cengiz Balık, don, kuraklık, aşırı sıcaklık ve düzensiz yağışların üretimi doğrudan etkilediğini belirterek, sektörün sürdürülebilir büyümesi için su verimliliği, modern sulama sistemleri ve iklim dirençli üretim modellerinin önemine dikkat çekti.
Balık, Türkiye’nin üretim kapasitesi, iklim çeşitliliği ve lojistik avantajlarıyla dünyanın önemli yaş meyve ve sebze tedarikçileri arasında yer aldığını belirterek, yeni pazarlara açılma ve katma değerli ihracat hedefleri doğrultusunda çalışmaların süreceğini söyledi.
