Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 29 Temmuz 2025 itibarıyla seçilmiş ürünlerde üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını karşılaştırarak kamuoyuna sundu. Bayraktar, bazı ürünlerde üretici ile market fiyatı arasındaki farkın yüzde 600’ü aştığını belirtti.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Temmuz ayı sonu itibarıyla üretici, hal, pazar ve market fiyatlarını karşılaştırmalı olarak açıkladı. Veriler, tarım ürünlerinde tüketici fiyatlarının üretici fiyatlarına kıyasla ciddi farklar gösterdiğini ortaya koydu.
Karpuzda uçurum: Market fiyatı, üretici fiyatını 7’ye katladı
TZOB’un verilerine göre 29 Temmuz 2025 itibarıyla üreticide kilogramı 1,18 TL olan karpuz, markette 8,42 TL’ye kadar yükseldi. Bu da karpuzda yüzde 613,8 oranında fiyat farkı anlamına geliyor.
Benzer şekilde;
Patlıcan üreticide 7,50 TL iken markette 29,68 TL’ye (%295,8 fark),
Salatalık 6 TL iken 22,52 TL’ye (%275,3 fark),
Yeşil soğan (demet) 10 TL’den 34,76 TL’ye (%247,6 fark),
Havuç 12 TL’den 41,13 TL’ye (%242,8 fark) kadar çıktı.
En fazla fiyat artışı limonda görüldü
Market fiyatları açısından Temmuz ayında en fazla artış gösteren ürün yüzde 37,8 ile limon oldu. Limonu, yumurta (%14,3), elma (%12,8), kuru incir (%5,0) ve mısırözü yağı (%3,0) izledi.
Buna karşın, markette fiyatı en fazla düşen ürünler:
Kabak: %42,6 düşüş
Karpuz: %39,8 düşüş
Patates: %31,5 düşüş
Kuru soğan: %24,6 düşüş
Yeşil soğan: %19,5 düşüş
Üreticide en fazla fiyat artışı limonda, en büyük düşüş yeşil soğanda
Üretici fiyatlarında Temmuz ayında en yüksek artış limonda gerçekleşti. Haziran ayında 45 TL olan limonun kilogram fiyatı, Temmuz sonunda 70 TL’ye yükselerek %55,6 oranında arttı.
Fiyatı artan diğer ürünler:
Yeşil mercimek: %29,6
Sivri biber: %27,5
Yumurta: %17,8
Kırmızı mercimek: %13,1
Buna karşılık üreticide fiyatı en çok düşen ürün:
Yeşil soğan: %41,2
Karpuz: %41
Patates: %39,1
Patlıcan: %38,5
Kabak: %38,3
Girdi maliyetleri de artmaya devam ediyor
Tarımda üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen girdilerde de artış sürüyor. Temmuz ayında bir önceki aya göre:
DAP gübresi: %10,4
20.20.0 kompoze gübre: %8
Amonyum sülfat gübresi: %2
Kalsiyum amonyum nitrat: %1 arttı.
ÜRE gübresinde ise %1,5 oranında düşüş yaşandı.
Yıllık bazda (Temmuz 2024 – Temmuz 2025 arası):
ÜRE gübresi: %89,5
DAP: %55,1
Kompoze gübre: %46,5
CAN gübresi: %39,8 artış gösterdi.
Mazot fiyatı ise son bir yılda %23,4 oranında artarak litre başına 54,55 TL’ye yükseldi.
Hayvancılıkta kullanılan yem fiyatlarında da yıllık artış dikkat çekti:
Besi yemi: %33,9
Süt yemi: %31,2
Bayraktar: "Fiyat farklarının önüne geçilmeli"
Verileri değerlendiren TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımsal ürünlerin tarladan sofraya gelene kadar ciddi fiyat artışlarına maruz kaldığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Çiftçimiz, maliyet yükü altında üretim yapmaya çalışırken, tüketici de raflarda yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalıyor. Bu fiyat farkları sistemsel sorunlara işaret ediyor. Girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve pazarlama zincirinde denetim artırılmalıdır.”
